Kontrola jakości produkcji CNC – metody i narzędzia pomiarowe

Kontrola jakości mosiężnych elementów
Opublikowany: 30 października 2026 Zaktualizowany: 2 listopada 2026 Blog Czas czytania: 6 min
Marceli Rychter
Dyrektor zarządzający

Kontrola jakości wyrobu odgrywa ogromną rolę w obróbce CNC. Pozwala zweryfikować, czy końcowy produkt spełnia wcześniej ustalone wymagania i wykryć ewentualne nieprawidłowości. Jakie wyróżniamy narzędzia kontroli jakości CNC i jak wygląda proces weryfikacji jakości? Kto wykonuje kontrolę? Odpowiadamy!

Rola kontrolera jakości w obróbce CNC

Kontroler jakości to niezwykle ważna osoba w całym procesie produkcji detali – to dzięki niemu powstające produkty są zgodne z dokumentacją. To od jego decyzji zależy, czy operator maszyny może uruchomić produkcję seryjną detalu. Jak to?

To proste – kontroler dostaje w swoje ręce detal, dokonuje pomiarów i porównuje je z dokumentacją. Jeżeli ewentualne odchylenia są zgodne z tolerancjami i nie wykryje żadnych innych nieprawidłowości, produkcja kolejnych elementów może zostać uruchomiona. Dzięki jego pracy można uniknąć strat materiału i niepotrzebnych przestojów w produkcji detali metalowych.

Skontaktuj się z nami

Główne etapy weryfikacji jakości obróbki CNC

Kontrola jakości jest procesem wieloetapowym, składającym się z następujących etapów:

  • Kontrola pierwszej sztuki: kontroler dokonuje pomiarów pierwszej sztuki z partii, aby uruchomić produkcję seryjną.
  • Monitoring procesowy: stała kontrola detali podczas obróbki na maszynach CNC, aby wykryć ewentualne nieprawidłowości,
  • Kontrola poobróbcza: kontroler sprawdza detale po procesach wykończeniowych,
  • Audyt końcowy: ostatnia, końcowa weryfikacja pomiarowa i wizualna następuje przed pakowaniem zamówienia. 

Kontrola pierwszej sztuki i przygotowanie karty pomiarowej

Kontrola pierwszej sztuki w branży nazywana jest w skrócie FAI. Dopiero po jej zakończeniu może zostać uruchomiona produkcja seryjna detali.

Kontroler odbiera detal z maszyny i rozpoczyna czynności od kontroli wizualnej, szukając ewentualnych uszkodzeń powierzchni. W kolejnym etapie dokonuje pomiarów z użyciem suwmiarki cyfrowej, wysokościomierza lub maszyny CMM, jeżeli mamy do czynienia z detalem o bardziej złożonej geometrii. Wszystkie wyniki zapisuje w karcie kontrolnej lub arkuszu FAI. Następnie porównuje wykonane pomiary z tolerancjami zawartymi na rysunku i w dokumentacji technicznej detalu.

Po sprawdzeniu wszystkich pomiarów i upewnieniu się, że mieszczą się one w normie, kontroler zatwierdza raport FAI. Jeśli choć jeden wymiar nie mieści się w dopuszczalnej tolerancji, operator wprowadza korekty ustawień narzędzi lub programu CNC, po czym ponownie przeprowadza całą procedurę FAI.

Narzędzia i urządzenia wykorzystywane do pomiarów CNC

Podczas kontroli jakości detali wykorzystuje się kilka narzędzi i maszyn pomiarowych. Do podstawowego wyposażenia kontrolera należą:

  • Suwmiarka cyfrowa – mierzy z dokładnością ±0,01 mm. To narzędzie, które umożliwia bieżącą, międzyoperacyjną kontrolę wymiarów i wykrycie odchyleń.
  • Wysokościomierz – umożliwia dokładny pomiar odległości między płaszczyznami oraz osiami otworów. 
  • Maszyna CMM (współrzędnościowa maszyna pomiarowa) – sprawdza wymiary detalu za pomocą sondy dotykowej lub systemu optycznego. Wykonuje pomiary 3D dla bardziej skomplikowanych detali.
  • Profilometr – wykorzystywany do oceny chropowatości i profilu powierzchni detali metalowych.
  • Ramiona pomiarowe – pozwalają mierzyć duże i ciężkie detale bezpośrednio na hali produkcyjnej, bez potrzeby ich przemieszczania.

Jakie wymiary i parametry sprawdza się podczas kontroli detali?

Podczas kontroli CNC sprawdzana jest przede wszystkim zgodność wymiarów z dokumentacją, chropowatość powierzchni oraz kształt. Ważne jest, aby otrzymane wyniki mieściły się w tolerancjach.

Jednym z ocenianych czynników jest odchylenie wymiarowe, które uzyskuje się poprzez porównanie rzeczywistego wymiaru detalu z wymiarem z dokumentacji. Nawet niewielkie przekroczenie dopuszczalnej tolerancji nie jest dozwolone – dodatkowe milimetry mogą uniemożliwić montaż komponentu.

Częścią procesu kontroli jest ocena kształtu – sprawdza się, czy geometria detalu została odpowiednio zachowana. W tym celu używa się czujnika zegarowego lub maszyny CMM, w zależności od stopnia zaawansowania pomiarów. Kontroler ocenie poddaje również chropowatość powierzchni detalu po jego obróbce. Mierzona jest za pomocą profilometru.

Zapisy z kontroli jakości produkcji: dokumentacja i wyniki pomiarów

Proces kontroli jakości musi być odpowiednio udokumentowany. Jest to szczególnie istotne w branżach regulowanych – komplet dokumentów z wynikami kontroli to obowiązek, bez którego wysyłka partii często nie jest możliwa.

  • Raport pomiarowy – zawiera wyniki zarówno z kontroli pierwszego detalu, kontroli międzyoperacyjnej, jak i kontroli końcowej. Rejestrowane są wyniki pomiaru, wymiary określone w dokumentacji, dopuszczalne tolerancje oraz odchyłki.
  • Plan kontroli – przygotowywany przez technologa na podstawie rysunku technicznego. Określa, które parametry detalu wymagają pomiaru, z jaką częstotliwością należy go wykonywać oraz jakie narzędzia pomiarowe zastosować.
  • Dokumentacja techniczna – zawiera rysunek techniczny z tolerancjami i inne istotne dane na temat wyrobu, w tym m.in. materiał wykonania, metoda obróbki, a także normy i certyfikacje.

Jakie normy ISO dotyczą kontroli jakości w obróbce CNC?

Wymagania dotyczące jakości obróbki CNC zależą przede wszystkim od specyfiki branży i przeznaczenia wykonywanych elementów. W zarządzaniu jakością powszechnie stosuje się normę ISO 9001, natomiast ISO 2768 określa ogólne tolerancje wymiarowe. Z kolei seria norm ISO 10360 dotyczy badań odbiorczych i okresowych maszyn CMM. W kontroli jakości istotna jest również norma ISO 1101, która określa zasady tolerowania geometrycznego, m.in. kształtu, kierunku i położenia elementów, oraz ISO 1302, dotycząca oznaczania wymagań w zakresie struktury geometrycznej powierzchni na rysunkach technicznych.

Skorzystaj z naszej oferty

Proces kontroli jakości w Loma Polska przy produkcji części metalowych

Kontrola jest kluczowym punktem procesu produkcyjnego, dlatego w naszym zakładzie obróbki metali LOMA Polska wytwarzane detale poddawane są ścisłej kontroli jakości na każdym etapie produkcji.

W naszym dziale kontroli znajdują się zarówno proste przyrządy pomiarowe mechaniczne i cyfrowe, jak i skomputeryzowane urządzenia.

Najważniejsze z nich to:

  • Hoermle Glassteller Messmachine – maszyna do pełnej kontroli wyprodukowanych detali;
  • Opticline - Hommel Etamic C305 – urządzenie do optycznej kontroli wymiarów konturu produkowanych detali. Dzięki ruchomym kamerom i obrotowej głowicy jest w stanie z ogromną precyzją zmierzyć cały detal;
  • Chropowatościomierz – Surfcom Flex - Zeiss – przyrząd służący do pomiaru chropowatości powierzchni mierzonego detalu;
  • Projektor pomiarowy – Isoma / Mitutoyo;
  • Pistolet do pomiaru średnic wewnętrznych (średnicówka) – Bowers Holematic;
  • Wewnętrzny czujnik zegarowy – Kroeplin;
  • Przyrząd do pomiaru bicia promieniowego i osiowego – Cordax.

Kontrola jakości to bardzo ważny etap produkcji, który pozwala wychwycić wszelkie nieprawidłowości. Jeżeli zależy Ci na uzyskaniu produktów w pełni zgodnych z przekazaną wykonawcy specyfikacją projektową, zapraszamy do kontaktu. Gwarantujemy konkurencyjne ceny, terminową realizację zamówień i korzystne, indywidualne warunki współpracy.

Marceli Rychter
Dyrektor zarządzający

Marceli Rychter jest ekspertem w dziedzinie produkcji precyzyjnych elementów toczonych metodą obróbki skrawaniem, a doświadczenie w tej branży zdobywa już od 22 lat. Swoją karierę rozpoczął jako Kierownik Działu Kontroli Jakości w firmie LOMA Polska, gdzie przez 8 lat odpowiadał za nadzór nad procesami jakościowymi. Następnie objął stanowisko Dyrektora Zarządzającego w firmie LOMA Polska, a od 2018 roku pełnił funkcję Członka Zarządu, a następnie Prezesa Zarządu. Przez wszystkie te lata zdobył ogromne doświadczenie w nadzorowaniu produkcji precyzyjnych elementów toczonych dla licznych klientów krajowych i zagranicznych, w tym dla najbardziej wymagających odbiorców. W relacjach z klientami wyróżnia się wysokim profesjonalizmem, otwartością oraz indywidualnym podejściem do ich potrzeb i oczekiwań. Zdobyte doświadczenie oraz szeroka wiedza techniczna i biznesowa pozwalają mu na profesjonalne i kompleksowe podejście do każdego projektu.

O autorze