Czym są automaty tokarskie CNC i jak działają?

Metalowe detale ułożone w kształt mapy Europy
Opublikowany: 6 listopada 2026 Blog Czas czytania: 5 min
Marceli Rychter
Dyrektor zarządzający

Automaty tokarskie są powszechnie stosowane do produkcji masowej elementów metalowych w zakładach obróbki metali. Dlaczego tak zyskały na popularności i jak dokładnie działają? W poniższym artykule nieco bardziej przybliżymy wam zasadę działania automatów tokarskich, opowiemy o ich podziale i zastosowaniu w przemyśle obróbki metali.

Czym jest automat tokarski?

Automat tokarski to obrabiarka przeznaczona do automatycznego wykonywania operacji toczenia, często wykorzystywana w produkcji seryjnej i masowej niewielkich, precyzyjnych elementów. Maszyna samodzielnie realizuje wgrane wcześniej różne programy, takie jak skrawanie, wiercenie, czy gwintowanie, co znacznie ogranicza konieczność ludzkiej interwencji. W zależności od budowy automatu może on obrabiać pręty podawane z magazynu i wykonywać kolejne detale. Są precyzyjne, pozwalając na mikrometrową korekcję narzędzi, co sprawia, że możliwa jest seryjna produkcja tysięcy identycznych elementów.

Skontaktuj się z nami

Jak działa automat tokarski?

Na początku warto zaznaczyć, że cały proces zachodzący w automatach tokarskich jest zautomatyzowany – całą procedurą, od początku do końca, steruje system komputerowy. Jak dokładnie działa urządzenie? Na początku system podawania umieszcza materiał w odpowiednim miejscu maszyny. Następnie trafia on do wrzeciona, które zaczyna go obracać. Gdy materiał znajduje się w odpowiedniej pozycji, narzędzia skrawające rozpoczynają obróbkę zaprogramowanymi wcześniej metodami. Jeżeli w trakcie pracy automatu konieczna jest zmiana narzędzi, urządzenie samo wykona tę czynność.

Podział automatów tokarskich CNC

Automaty tokarskie dzielmy na dwie główne kategorie – jednowrzecionowe i wielowrzecionowe. Poniżej opisujemy je nieco dokładniej.

Automaty jednowrzecionowe

Automaty tokarskie jednowrzecionowe umożliwiają obróbkę jednego detalu na raz – wykorzystuje się je do bardziej precyzyjnych i złożonych elementów przez to, że mogą posiadać różną liczbę osi numerycznych i poddawać materiał obróbce dwoma głowicami jednocześnie.

Automaty tokarskie jednowrzecionowe dzielimy na 3 rodzaje:

  • poprzeczne – do obróbki wykorzystuje suporty poprzeczne, jak sama nazwa wskazuje. Materiał również przesuwa się w kierunku poprzecznym do wrzeciona.
  • wzdłużne – świetnie nadają się do obróbki długich elementów przez posuw wzdłuż osi wrzeciona. Obróbka dokonywana jest za pomocą suportów poprzecznych.
  • rewolwerowe – posiadają głowicę rewolwerową, która umożliwia montaż wielu narzędzi skrawających.

Automaty wielowrzecionowe

Automaty tokarskie wielowrzecionowe to bardziej nowoczesne rozwiązanie, cieszące się coraz większą popularnością. Są znacznie wydajniejsze ze względu na to, że umożliwiają obróbkę kilku detali jednocześnie. Za bardzo istotny element konstrukcyjny uznać należy system łożyskowania wrzecion przedmiotowych, znajdujących się w bębnie integrującym. Bęben nie tylko obraca detale, ale również dba o precyzję pracy maszyny.

Skorzystaj z naszej oferty

Automaty tokarskie a zwykłe tokarki CNC

Czym różnią się automaty tokarskie od klasycznych tokarek CNC? Najważniejsze różnice zawarliśmy w poniższej tabeli!

Maszyna Automat tokarski Tokarka CNC
Produkcja Wykorzystywane do produkcji masowej Stosowane w produkcji małoseryjnej
Precyzja Stosowane częściej do produkcji detali metalowych o prostych kształtach Bardzo precyzyjne, lepiej sprawdzają się do tworzenia elementów o skomplikowanych kształtach
Efektywność Zdolne do stworzenia bardzo dużej ilości identycznych elementów, wydajne przy produkcji masowej Zapewniają większą elastyczność w przypadku zróżnicowanych zamówień i produkcji krótkoseryjnej
Stopień automatyzacji Wysoka automatyzacja Mniejsza automatyzacja, często udział operatora maszyny jest konieczny
Możliwości obróbki Zdolny do prostych, zaprogramowanych wcześniej operacji Może realizować bardziej skomplikowane operacje, w tym frezowane czy szlifowanie.

Jak wybrać odpowiedni automat tokarski?

Przed zakupem automatu tokarskiego, warto uwzględnić kilka kluczowych kryteriów, aby maszyna wpisywała się w potrzeby produkcyjne zakładu.

Rodzaj przedmiotów do obróbki

Przed wyborem maszyny, rozważ, jakie elementy będziesz obrabiać – o prostych kształtach czy nieco bardziej skomplikowanych? Jeżeli odpowiesz, że prostych, automat tokarski spełni Twoje oczekiwania. Przy obróbce przedmiotów nieco bardziej złożonych, polecamy wybrać tokarkę CNC, która zapewnia większą precyzję.

Wielkość produkcji

Nim wybierzesz maszynę tokarską do swojego zakładu, koniecznie oceń wielkość produkcji. Jeżeli raczej zajmujesz się produkcją masową, polecamy rozważyć zakup tokarki wielowrzecionowej – z pewnością sprosta wyzwaniu. A jeśli częściej tworzysz bardziej zróżnicowane detale, automat jednowrzecionowy bardziej się nada.

Wymagania dotyczące dokładności

Jeżeli potrzebujesz precyzyjnej obróbki, szczególnie istotnej m.in. w branży motoryzacyjnej czy lotniczej – tokarka CNC będzie tutaj znacznie lepszym wyborem niż automat tokarski. Wydajność będzie znacznie, znacznie niższa, jednak dokładność wykonania tokarek CNC jest o wiele większa niż w przypadku automatów.

Od jakiej wielkości serii opłaca się produkcja detali na automatach tokarskich?

Wykorzystanie automatu tokarskiego do produkcji seryjnej warto rozważyć przy seriach liczących od kilkuset do kilku tysięcy sztuk. Warto mieć jednak na uwadze, że jest to orientacyjny zakres, a nie sztywna granica. Automaty tokarskie najbardziej opłacalne są przy produkcji identycznych, niezbyt skomplikowanych detali.

Dlaczego automaty tokarskie są stosowane tak powszechnie?

Automaty tokarskie zyskały na popularności przede wszystkim przez możliwość szybkiego i powtarzalnego wykonywania dużej liczby detali. Dużym atutem tych maszyn jest również duża automatyzacja, która znacznie ogranicza konieczność ręcznej obsługi maszyny. Wybór automatów pozwala zwiększyć skalę produkcji bez wzrostu nakładu pracy operatorów. Obecnie stosowane są w większości nowoczesnych zakładów oferujących usługi toczenia CNC, również u nas, w LOMA Polska.

Jeżeli jesteś zainteresowany naszą ofertą elementów metalowych, zapraszamy do kontaktu! Gwarantujemy wysoką jakość produktów, precyzję wykonania dzięki nowoczesnemu parkowi maszynowemu, korzystne warunki cenowe i terminową realizację zleceń.

Marceli Rychter
Dyrektor zarządzający

Marceli Rychter jest ekspertem w dziedzinie produkcji precyzyjnych elementów toczonych metodą obróbki skrawaniem, a doświadczenie w tej branży zdobywa już od 22 lat. Swoją karierę rozpoczął jako Kierownik Działu Kontroli Jakości w firmie LOMA Polska, gdzie przez 8 lat odpowiadał za nadzór nad procesami jakościowymi. Następnie objął stanowisko Dyrektora Zarządzającego w firmie LOMA Polska, a od 2018 roku pełnił funkcję Członka Zarządu, a następnie Prezesa Zarządu. Przez wszystkie te lata zdobył ogromne doświadczenie w nadzorowaniu produkcji precyzyjnych elementów toczonych dla licznych klientów krajowych i zagranicznych, w tym dla najbardziej wymagających odbiorców. W relacjach z klientami wyróżnia się wysokim profesjonalizmem, otwartością oraz indywidualnym podejściem do ich potrzeb i oczekiwań. Zdobyte doświadczenie oraz szeroka wiedza techniczna i biznesowa pozwalają mu na profesjonalne i kompleksowe podejście do każdego projektu.

O autorze